Xəbər lenti

Hörmüz boğazının bağlanması dünyanı qida fəlakətinə aparır - FT
Dünya 18:00 22.04.2026

Hörmüz boğazının bağlanması dünyanı qida fəlakətinə aparır - FT

Hörmüz boğazı vasitəsilə enerji daşıyıcılarının tədarükündə yaranan fasilələr qlobal ərzaq şoku riskini artırır. Qaz qiymətlərinin artması gübrə istehsalını azaldır, digər sənaye sahələri isə resurslar və logistika uğrunda kənd təsərrüfatı sektorunu üstələyir.

Qaynarinfo "Financial Times"a istinadən xəbər verir ki, bu dar su yolu vasitəsilə dünya neft ixracının təxminən beşdə biri, mayeləşdirilmiş təbii qazın isə böyük hissəsi və gübrələrin dəniz ticarətinin təxminən üçdə biri keçir. Bu isə Hörmüz boğazını ərzaq istehsalı üçün kritik strateji xəttə çevirir.

Boğazdan keçən mayeləşdirilmiş qaz axınının azalması artıq sənaye istehlakını məhdudlaşdırıb. Qaz tələbatının təxminən 40%-lik azalması gübrə istehsalı zavodlarına təsir edir. Təbii qaz isə ammonyak kimi azot gübrələrinin əsas xammalıdır.

Gübrə təchizatının azalması kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını aşağı salacaq və növbəti mövsümlərdə ərzaq qiymətlərinin artmasına səbəb olacaq.

Yaxın Şərqdəki münaqişə nəticəsində yaranan gəmiçilik pozuntuları qlobal logistikaya da yayılır. Panama kanalında sıxlıq artır, çünki Asiya alıcıları Körfəz regionu əvəzinə ABŞ-dan neft tədarükünə üstünlük verirlər.

Bu isə aşağı dəyərli yüklərin – xüsusilə taxılın daşınma xərclərini artırır. Kanalda gözləmə müddəti 40 günə çatıb, tankerlər növbəyə düşmək üçün milyonlarla dollar ödəyir. Bəzi taxıl marşrutlarında daşınma tarifləri 50–60% artıb.

Aqrar treyderlər xəbərdarlıq edir ki, bazarlar gübrə və digər resursların uzunmüddətli çatışmazlığı riskini hələ tam qiymətləndirməyib. Qısa müddətli münaqişə gözləntiləri investorların real təsiri düzgün dəyərləndirməməsinə səbəb olub.

Dünya taxıl ehtiyatları nisbətən kifayət qədər olsa da, hökumətlərin reaksiyası vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər. Təchizat təhlükəsizliyindən narahat olan ölkələr ehtiyat toplamağa başlaya bilər ki, bu da qlobal bazarda əlçatanlığı azaldacaq və qiymətləri artıracaq.

Aydın
--> -->