İnsanlar kreditlərini müəyyən edilmiş vaxtdan əvvəl bağlamaq istəyəndə bunun üçün hansı şərtlərin tətbiq olunduğunu, əlavə ödənişlərin olub-olmadığını öyrənmək istəyirlər. Bir çox borc alan vaxtından əvvəl ödəmə ilə bağlı qərar verərkən əlavə faiz və ya xidmət haqqı ödənəcəyindən narahat olur. Bu səbəbdən vətəndaşlar kredit müqavilələrinin şərtlərini diqqətlə araşdırmalı və qanunvericilikdə nəzərdə tutulan limitləri bilməlidirlər.
Mülki Məcəllə isə bu sahədə həm borc alanların, həm də borc verənlərin hüquqlarını qoruyacaq şəkildə tənzimləmə təmin edir.
Azərbaycan Mülki Məcəlləsi isə bu məsələni aydın şəkildə tənzimləyir və həm borc alanların, həm də borc verənlərin hüquqlarını qorumağa yönəlib.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Mülki Məcəllənin 746-4-cü maddəsinə əsasən, istehlakçı istənilən vaxt kredit öhdəliyini xəbərdarlıq etmədən tamamilə və ya qismən qaytara bilər. Bu halda borc verən yalnız müqavilədə göstərilmiş kompensasiya məbləğini tələb edə bilər və əlavə faiz və ya xidmət haqqı tələb etmək qanunsuz sayılır.
Həmçinin, Məcəllənin 746-4.3-cü maddəsi kompensasiyanın məbləğini konkret limitlərlə müəyyən edir: əgər müqavilənin bitməsinə bir ildən çox qalıbsa, vaxtından əvvəl ödənilən məbləğin 1 faizindən artıq kompensasiya tələb edilə bilməz; bir il və ya daha az qaldıqda isə bu limit 0,5 faizdir.
Beləliklə, kredit götürənlər vaxtından əvvəl ödəniş zamanı artıq maliyyə yükü ilə üzləşmədən borclarını azad edə, borc verənlər isə qanun çərçivəsində zərərini əvəz edə bilirlər. Bu mexanizm həm borc alanların, həm də borc verənlərin hüquqlarını balanslaşdıraraq şəffaf və ədalətli kredit münasibətlərinin formalaşmasına xidmət edir.
Günay
Şərhlər