"TikTok” platformasında "thirst traps” adlanan videolara baxmaq və onlarla qarşılıqlı əlaqə romantik münasibətlərdə etimadın və məmnunluğun azalması ilə əlaqəli ola bilər. Lakin araşdırmanın göstərdiyinə görə, əsas faktor məzmunun özü deyil, platformanın alqoritmlərinin onu necə seçməsidir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "PsyPost” "Journal of Social and Personal Relationships” jurnalında dərc edilən tədqiqata istinadla yazır.

Söhbət diqqəti xarici görkəmə cəlb etmək və seksual maraq oyatmaq üçün xüsusi hazırlanmış videolardan gedir. Oxşar məzmun bir çox platformada mövcuddur, lakin məhz "TikTok” alqoritmləri bu təsiri daha güclü edir. Tövsiyə sistemi istifadəçinin davranışına çox sürətlə uyğunlaşır – hətta videoda qısa dayanma və ya minimal reaksiya belə nəzərə alınır. Nəticədə lent getdikcə oxşar videolarla dolur və istifadəçiyə uyğunlaşdırılmış davamlı məzmun axını formalaşır.

Bu proses nəticəsində istifadəçi mütəmadi olaraq çox sayda cəlbedici insanla qarşılaşır və bunlar təsadüfi deyil, onun zövqünə uyğun seçilmiş olur. Bu isə "alternativlər” effekti yaradır – beyin həmin insanları potensial real seçimlər kimi qəbul etməyə başlayır, baxmayaraq ki, bu, reallığı əks etdirmir.

Tədqiqatçılara görə, məhz bu mexanizm münasibətlərə təsir göstərir. "İdeallaşdırılmış” obrazların daimi mövcudluğu partnyorun unikallıq hissini azaldır və şüuraltı müqayisəni gücləndirir. Bu müqayisə isə demək olar ki, həmişə real həyatda mənfi nəticələnir, çünki sosial şəbəkələrdəki məzmun süzgəcdən keçirilmiş və ən cəlbedici formada təqdim olunur.

Tədqiqatda 65 cütlük iştirak edib və onların "TikTok” istifadəsi ilə münasibətlərin keyfiyyəti qiymətləndirilib. Nəticələr göstərib ki, əsas rol sadəcə bu tip videolara baxmaqda deyil, onlarla nə dərəcədə aktiv qarşılıqlı əlaqədə olmaqdadır. İstifadəçilər nə qədər çox "bəyənmə”, şərh və ya izləmə ediblərsə, münasibətlərdə etimad və məmnunluq göstəriciləri bir o qədər aşağı olub.

Eyni zamanda, partnyorun bu cür videolara baxdığı barədə təsəvvür münasibətlərə demək olar ki, təsir göstərməyib. Bu isə əsas prosesin qısqanclıq səviyyəsində deyil, şəxsi qavrayış və partnyorun dəyərinin yenidən qiymətləndirilməsi səviyyəsində baş verdiyini göstərir.

Təsir o hallarda daha güclü olub ki, lentdəki insanlar real partnyordan ciddi şəkildə fərqlənib və ya münasibətlərdə artıq əvvəlcədən şübhə və etibarsızlıq mövcud olub. Belə şəraitdə alqoritmlər yalnız mövcud psixoloji meyilləri gücləndirir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, araşdırma birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini tam sübut etmir. Lakin o, vacib bir qanunauyğunluğu göstərir: rəqəmsal vərdişlər və tövsiyə alqoritmləri insanın yaxın münasibətlərə dair qavrayışını tədricən dəyişə bilər və "daha yaxşı seçimlər” illüziyası yarada bilər.

Beləliklə, "TikTok”un münasibətlərə təsiri daha çox məzmunun özündən deyil, onun sistemli və fərdiləşdirilmiş şəkildə təkrarlanmasından qaynaqlanır. Bu isə insanın partnyorunu və mövcud münasibətlərin dəyərini necə qiymətləndirdiyini dəyişir.

Aydın